រៀល

ពីវិគីភីឌា
Jump to navigation Jump to search
រៀល
KhmerRiel.svg (Khmer)
Cambodian Riel 5000.JPG
ក្រដាសប្រាក់ 5,000 រៀល
កូដ ISO 4217 KHR
ធនាគារកណ្ដាល ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា
 គេហទំព័រ [១]
ប្រទេសប្រើប្រាស់ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កម្ពុជា (ជាមួយនឹងលុយ ដុល្លារអាមេរិក)
អតិផរណា ២.៩%
 ប្រភព [២], ២០១៣ ធនាគារពិភពលោក
Subunit
 1/10 កាក់
 1/100 សេន (ទាំងពីរ, ការប្រើដ៏កម្រ)
និមិត្តិសញ្ញា Cambriel.svg
កាក់ ២០,១០០,២០០,៥០០ រៀល
ក្រដាសប្រាក់
 Freq. used

៥០,១០០,៥០០,១០០០,២០០០,

៥០០០,១០០០០,២០០០០,៥០០០០ រៀល
 Rarely used ៥០,២០០,១០០០០០ រៀល
ក្រដាសប្រាក់រៀលពីឆ្នាំ២០០០

ប្រាក់រៀល (សញ្ញាសម្គាល់: ៛) គឺជារូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៥៣ និងខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៧៥ មានប្រាក់រៀលពីរផ្សេងគ្នាដែលចេញដំបូង។ នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៧៥ និង ១៩៨០ ប្រទេសនេះមិនមានប្រព័ន្ធរូបិយវត្ថុទេ។ រូបិយប័ណ្ណទី ២ ដែលមានឈ្មោះថារៀលផងដែរត្រូវបានចេញផ្សាយចាប់តាំងពីថ្ងៃទី ២០ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៨០ ។ ជំនឿដែលពេញនិយមបានបង្ហាញថាឈ្មោះរូបិយប័ណ្ណនេះបានមកពីត្រីមេគង្គរៀលទន្លេមេគង្គ។ វាទំនងជាថាឈ្មោះបានមកពីមាតិកាប្រាក់ខ្ពស់ម៉ិកស៊ិកត្រូវបានប្រើដោយពាណិជ្ជករប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រទេសឥណ្ឌានិងប្រទេសចិននៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សរ៍ទី ១៩។

ប្រាក់រៀលលើកដំបូង ឆ្នាំ១៩៥៣-១៩៧៥[កែប្រែ]

នៅឆ្នាំ ១៩៥៣ សាខានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដេប៉ាតឺម៉ង់ឌឺខេមបូឌាប្រទេសឡាវនិងវៀតណាម(Institut d'Émission des États du Cambodge, du Laos et du Vietnam)បានចេញក្រដាសប្រាក់ពីរខ្ទង់ជាផៃស្ទឺរនិងប្រាក់រៀលដោយគិតជាប្រាក់រៀល។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះសាខាពីរផ្សេងទៀតនៃវិទ្យាស្ថានមានការរៀបចំប្រហាក់ប្រហែលនឹងអេងនៅវៀតណាមខាងត្បូងនិងប្រាក់រៀលនៅឡាវ។ ផៃស្ទីសខ្លួនវាបានមកពីបំណែកអេស្ប៉ាញចំនួនប្រាំបី (ប៉េសូ) ។

ដំបូងប្រាក់រៀលត្រូវបានបែងចែកជា ១០០ សេនតែម (ហៅកាត់ជាសេនលើកាក់) ប៉ុន្តែប្រាក់នេះបានផ្លាស់ប្តូរនៅឆ្នាំ ១៩៥៩ ដល់ ១០០ សេន។ ក្នុងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំដំបូងប្រាក់រៀលនិងផៃស្ទ្រីបានសាយភាយជាមួយគ្នា។ ក្រដាសប្រាក់រៀលដំបូងក៏ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះតាមផៃស្ទ្រីតដែរ។

  • ការបោះពុម្ពលើកទី ១ ឆ្នាំ ១៩៥៥-៥៦៖ ១ រៀល ៥ រៀល ១០ រៀល និង៥០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ២ ឆ្នាំ ១៩៥៦៖ ១ រៀល ២០ រៀល ៥០ រៀលរៀល ១០០ រៀល និង៥០០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ៣ ឆ្នាំ ១៩៦៣៖ ៥ រៀល ១០ រៀល និង១០០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ៤ ឆ្នាំ ១៩៧២៖ ១០០ រៀល* ៥០០ រៀល ១,០០០ រៀល* និង ៥០០០ រៀល* ។ (*មិនបានចេញបោះពុម្ពផ្សាយ)

កាក់សម័យរាស្រ្តនិយម[កែប្រែ]

កាក់ ១០ ២០ និង ៥០ សេននៃឆ្នាំ ១៩៥៣ និងកាក់សេនត្រូវបានធ្វើពីអាលុយមីញ៉ូមហើយមានទំហំដូចគ្នានឹងកាក់ដែលត្រូវគ្នានិងកាក់ស៊ូ (Su) កាក់របស់ឡាវនិងវៀតណាមខាងត្បូង (ទោះបីគ្មានកាក់ឡាវក៏ដោយ) ។ កាក់ ១ រៀលដែលមានទំហំប៉ុនកាក់នីកែលអាមេរិកត្រូវបានចេញនៅឆ្នាំ ១៩៧០ ដែលជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីរបស់អង្គការស្បៀងអាហារនិងកសិកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានដោះលែងទេប្រហែលជាដោយសារការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់ព្រះនរោត្តមសីហនុដោយលន់ ណុល។​

ខ្មែរក្រហម ១៩៧៥–១៩៨០, ១៩៩៣–១៩៩៩[កែប្រែ]

ទោះបីខ្មែរក្រហមបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់ក៏ដោយកំណត់ចំណាំទាំងនេះមិនត្រូវបានចេញទេព្រោះលុយត្រូវបានលុបចោលបន្ទាប់ពីខ្មែរក្រហមកាន់កាប់ប្រទេស។

  • ការបោះពុម្ពលើកទី ៥ ឆ្នាំ ១៩៧៥៖ ០,១ រៀល (១ កាក់) ០,៥ រៀល (៥ កាក) ១ រៀល ៥ រៀល ១០ រៀល ៥០ រៀល និង១០០ រៀល។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៣ ពួកគេបានបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់គ្រប់ពណ៌សម្រាប់ការប្រើប្រាស់មានកំណត់លើទឹកដីដែលគ្រប់គ្រងដោយពួកគេ។

ប្រាក់រៀលទីពីរ ឆ្នាំ១៩៨០ – បច្ចុប្បន្ន[កែប្រែ]

បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់វៀតណាមនៅឆ្នាំ ១៩៧៨ ប្រាក់រៀលត្រូវបានបង្កើតជារូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់កម្ពុជាឡើងវិញនៅថ្ងៃទី ១ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៨០ ដំបូងក្នុងតម្លៃ ៤ រៀល ស្មើនិង ១ ដុល្លារអាមេរិក។ វាត្រូវបានបែងចែកជា ១០ កាការឺ ១០០ សេន។ ដោយសារតែមិនមានប្រាក់សម្រាប់វាដើម្បីជំនួសនិងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានការរំខានធ្ងន់ធ្ងររដ្ឋាភិបាលកណ្តាលបានប្រគល់ប្រាក់ថ្មីទៅឱ្យប្រជាជនដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់ការប្រើប្រាស់របស់ខ្លួន។

  • ការបោះពុម្ពលើកទី ៦ ឆ្នាំ១៩៧៩៖ ០,១ រៀល (១ កាក់) ០,២ រៀល (២ កាក់) ០,៥ រៀល (៥ កាក់) ១ រៀល ៥ រៀល ១០ រៀល ២០ រៀល និង៥០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ៧ ឆ្នាំ១៩៨៧៖ ៥ រៀល និង១០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ៨ ឆ្នាំ១៩៩០-៩២៖ ៥០ រៀល ១០០ រៀល និង៥០០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ៩ ឆ្នាំ១៩៩២-៩៣៖ ២០០ រៀល ១,០០០ រៀល* និង២,០០០ រៀល*។ (*មិនបានចេញបោះពុម្ពផ្សាយ)
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ១០ ឆ្នាំ១៩៩៥៖ ១,០០០ រៀល ២,០០០ រៀល ៥,០០០ រៀល ១០,០០០ រៀល ២០,០០០ រៀល ៥០,០០០ រៀល និង១០០,០០០ រៀល.
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ១១ ឆ្នាំ១៩៩៥-៩៩៖ ១០០ រៀល ២០០ រៀល ៥០០ រៀល និង១,០០០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ១២ ឆ្នាំ២០០១-០៧៖ ៥០ រៀល ១០០ រៀល ៥០០ រៀល ១,០០០ រៀល ២,០០០ រៀល ៥,០០០ រៀល ១០,០០០ រៀល ៥០,០០០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ១៣ ឆ្នាំ២០០៨-១៣៖ ១០០ រៀល ៥០០ រៀល ១,០០០ រៀល ២,០០០ រៀល ១០,០០០ រៀល ២០,០០០ រៀល ៥០,០០០ រៀល និង១០០,០០០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ១៤ ឆ្នាំ២០១៦៖ ១,០០០ រៀល និង ៥,០០០ រៀល។
  • ការបោះពុម្ពលើកទី ១៥ ឆ្នាំ២០១៨៖ ២០,០០០ រៀល។

ក្រដាសប្រាក់ដែលត្រូវបានចេញនាពេលបច្ចុប្បន្ន[កែប្រែ]

  • ១០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ និងថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៥)
  • ៥០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០២ និងថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៤)
  • ១,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៦ និង ថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧)
  • ២,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៨ និងថ្ងៃទី០៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៣)
  • ៥,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០១ និងថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧)
  • ១០,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០១ និងថ្ងៃទី០៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៥)
  • ១៥,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី ០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៩)
  • ២០,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៨ និងថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ២០១៨)
  • ៥០,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី០៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០១ និងថ្ងៃទី០៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៤)
  • ១០០,០០០ រៀល (បោះពុម្ភផ្សាយថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៣)
រូបភាព តម្លៃមុខ វិមាត្រ ពណ៌ចម្បង ការពិពណ៌នា កាលបរិច្ឆេទនៃ
ផ្នែកខាងមុខ ផ្នែកខ្នង ផ្នែកខាងមុខ ផ្នែកខ្នង ការបោះពុម្ព ចេញផ្សាយ នការដកប្រាក់ នការបញ្ឈប់
Cambodia 2002 50r obverse.jpg Cambodia 2002 50r reverse.jpg ៥០ រៀល ១៣០ × ៦០ មិល្លីម៉ែត្ ​ត្នោត​ចាស់និងលឿងត្នោត ប្រាសាទបន្ទាយស្រី ទំនប់ ២០០២ ២៩ ខែសីហាឆ្នាំ ២០០២ current
100 riel 2001 obverse.jpg 100 riel 2001 reverse.jpg ១០០ រៀល ១៣០ × ៦០ មិល្លីម៉ែត្ ពណ៌ស្វាយត្នោតនិងបៃតង វិមានឯករាជ្យ សាលា ២០០១ ៩ ខែសីហាឆ្នាំ ២០០១ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
១០០ រៀល ១៣៨ × ៦៤ មិល្លីម៉ែត្រ ទឹកក្រូចនិងពណ៌ត្នោត នាគ(ពស់ទេវកថា) ក្បាល, ព្រះពុទ្ធ, សម្តេចនរោត្តមសីហនុជាព្រះសង្ឃវ័យក្មេង រូបចម្លាក់ខ្មែរ, វត្តព្រះកែវមរកត, ពុទ្ធ ២០១៤ ថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៥ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
Cambodia 2004 500r obverse.jpg Cambodia 2004 500r reverse.jpg ៥០០ រៀល ១៣៨ × ៦៤ មិល្លីម៉ែត្រ ក្រហមនិងស្វាយ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ស្ពានគីសូណា ជាង មេគង្ ២០០២ 4 ខែមេសាឆ្នាំ ២០០៣ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
៥០០ រៀល ១៣៨ × ៦៤ មិល្លីម៉ែត្រ ផ្កាឈូកនិងពណ៌ប្រផេះ នាគ (mythical snake) head, arms, king Norodom Sihamoni Neak Loeung Bridge, Kizuna bridge over the Mekong River, monument, frieze 2014 January 14, 2014 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
KHR 1000 v.jpg 1000 riel 2005 reverse.jpg ១០០០ រៀល 138 × 64 mm ត្នោតនិងណ៌ផ្កាឈូក ប្រាសាទខាងត្បូងប្រាសាទបាយ័ន កំពង់​ផែ​ស្វយ័ត​ក្រុងព្រះសីហនុ នៃ កំពង់សោម 2005 January 6, 2006 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
១០០០ រៀល 146 × 68 mm Purple and blue នាគ (mythical snake) head, arms, ព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តមសីហនុ Royal palace throne room, "កិន្នរី" (ពាក់កណ្តាលមនុស្ស បក្សីពាក់កណ្តាល) 2016 October 25, 2017 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
2000 Riel obverse.jpg 2000 Riel reverse.jpg ២០០០ រៀល 146 × 68 mm Green, black and yellow Prasat Preah Vihear អង្គរវត្តនិងការងារវាល 2007 January 3, 2008 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
5000 riel 2001 obverse.jpg 5000 riel 2001 reverse.jpg ៥០០០ រៀល ១៤៦ × ៦៨ មិល្លីម៉ែត្រ បៃតងនិងប្រផេះ នរោត្តម សីហនុ ស្ពានកំពង់ក្តី (ខេត្តសៀមរាប) ២០០១ ៦ ខែមេសាឆ្នាំ ២០០១ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
៥០០០ រៀល 146 × 68 mm Violet and brown នាគ (mythical snake) head, vessel, ព្រះបាទនរោត្តមសីហនុពាក់ខ្សែក្រវាត់ នាគ (mythical snake) head, Kampong Kdei bridge (Siemreap Province), freezes, chariot 2015 October 25, 2017 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
10000 riel 2001 obverse.jpg 10000 riel 2001 reverse.jpg ១០០០០ រៀល 146 × 68 mm Violet, brown and blue នរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរាជវាំង ២០០១ ៦ ខែមេសាឆ្នាំ ២០០១ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
១០០០០ រៀល 146 × 68 mm Blue នាគ, mythical snake; King Norodom Sihamoni Neak Pean (entwined serpents) archeological ruins of Buddhist temple on circular island in Preah Khan Baray, Angkor; stone statue of horse, Balaha 2015 May 15, 2015 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
20000 riel 2008 obverse.jpg 20000 riel 2008 reverse.jpg 20,000 រៀល 155 × 72 mm Norodom Sihamoni Angkor Wat, Four faces of the Bodhisattva Avalokitesvara 2008 December 5, 2008 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
50000 riel obverse.jpg 50000 riel reverse.jpg ៥០០០០ រៀល 150 × 70 mm ពណ៌ខៀវពណ៌ស្វាយត្នោតនិងខៀវ នរោត្តម សីហនុ អង្គរវត្ត ២០០១ ៦ ខែមេសាឆ្នាំ ២០០១ នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
៥០០០០ រៀល ១៥៥ × ៧២ មិល្លីម៉ែត្ ប្រោន នាគ(ពស់ទេវកថា), នរោត្តមសីហនុ ប្រាសាទកោះកេរ ប្រាសាទ, រូបចម្លាក់នៃដំរីទារក 2013 May 6, 2014 នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន
ទំព័រគំរូ:Standard banknote table notice

កាក់[កែប្រែ]

កាក់ដំបូងគេគឺកាក់ ៥ សេន ដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ និងធ្វើពីអាលុយមីញ៉ូម។ ពីឆ្នាំ១៩៧៩ ដល់១៩៩៣ ខ្មែរមិនមានកាក់ទៀតត្រូវបានគេដាក់បញ្ចូលទេ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៩៤ នៅពេលដែលកាក់ ៥០, ១០០, ២០០ និង ៥០០ រៀលត្រូវបានគេផ្សាយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កាក់ប្រភេទទាំងនេះមិនបានរកឃើញក្នុងជីវភាពជាទូទៅនៅក្នុងសង្គមយើងទៀតឡើយ។

ការប្រើប្រាស់ដំណាលគ្នាជាមួយរូបិយប័ណ្ណបរទេស[កែប្រែ]

នៅតំបន់ជនបទប្រាក់រៀលត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការទិញស្ទើរតែទាំងអស់ទាំងធំនិងតូច។ ទោះយ៉ាងណាប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ផងដែរជាពិសេសនៅទីក្រុងទីក្រុងនិងតំបន់ទេសចរណ៍។ នៅខេត្តបាត់ដំបងនិងតំបន់ផ្សេងទៀតនៅជិតព្រំដែនថៃដូចជាប៉ៃលិននិងប៉ោយប៉ែត ប្រាក់បាតថៃក៏ប្រើបានផងដែរ។ ប្រាក់ដុងក៏ត្រូវបានប្រើផងដែរនៅច្រកព្រំដែនដូចជាក្រុងបាវិតខេត្តស្វាយរៀង។

ការចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់រូបិយប័ណ្ណដុល្លារនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ និងបន្តរហូតដល់ដើមទសវត្សទី ៩០ នៅពេលដែលអង្គការសហប្រជាជាតិបានផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ ហើយជនភៀសខ្លួនក៏បានចាប់ផ្តើមយកប្រាក់ទៅផ្ទះខ្លួនវិញ ហើយអតិផរណាកលុយនោះឡើងខ្ពស់ទៅដល់ ១៧៧% ក្នុងមួយឆ្នាំ បានកាត់បន្ថយទំនុកចិត្តលើប្រាក់រៀល។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩១-១៩៩៣ អាជ្ញាធរបណ្តោះអាសន្នរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំនៅកម្ពុជាបានដាក់បុគ្គលិកចំនួន ២២,០០០ នាក់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដែលការចំណាយនេះតំណាងឱ្យមួយភាគធំនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

សូមមើលផងដែរ[កែប្រែ]